dinsdag 19 november 2019 Home Zoek Contact Veel gestelde vragen Sitemap Print deze pagina  
 
 
 
Actueel
Nieuw op de site
Dossiers
Focus
Den Haag
Emancipatie algemeen
Varia
Servicepagina
Onze andere sites
 
 Vergrijzing en zorg
 
 Naar de vorige pagina
 
 
 >  FOCUS  >  TK-VERKIEZINGEN 2006  >  PROGRAMVERGELIJKING
 >  VERKIEZINGSPROGRAMMA  >  VERGRIJZING EN ZORG 
Vergrijzing en zorg| Als onderwerpen in de verkiezingsprogramma's

AOW en aanvullend pensioen ziektekosten mantelzorg zorgsector

 

De meeste partijen zijn het - expliciet of impliciet - eens over deze doelstelling:

  • Ouderen moeten zelf meer bijdragen in de kosten van de vergrijzing.

Maar de partijen zijn (sterk) verdeeld over de manier waarop, en de mate waarin.

 

Wat zeggen de programma's (niet?) Wat zijn knelpunten?

AOW en aanvullend pensioen

Vrijwel alle partijen handhaven de AOW op 65-jarige leeftijd. Alleen de Christen Unie wil geleidelijk naar 67 jaar.

PvdA, SP, GroenLinks en Christen Unie willen de AOW verhogen en koppelen aan de lonen. SP en GL willen in ieder geval een verhoging van 10%. 

  • Jeroen Trommelen: 'Oudere vrouwen zijn het nieuwe proletariaat'(Volkskrant, 10 november 2006). Het nieuwe proletariaat bestaat opmerkelijk vaak uit oudere vrouwen met witte-boorden banen. Dat constateert onderzoekster Kitty Roukens (UvA) die het afgelopen jaar in samenwerking met de Volkskrant de positie van werkende armen in Nederland onderzocht. 'Opvallend is hoe vaak het gaat om oudere vrouwen in eenvoudige administratieve of dienstverlenende banen. Ze zitten op de schopstoel en krijgen de laagste inkomens. Een zorgelijke categorie, temeer omdat het de voorlopers zijn van dit soort vrouwen in de AOW. Aan pensioenopbouw hebben ze ook niet veel.'
  • Vaak onvolledige AOW-aanspraken (CBS, 13 februari 2006) Bijna een op de zeven inwoners van Nederland zullen bij bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar geen recht hebben op een volledige AOW-uitkering. Met name de eerste-generatie allochtonen hebben relatief vaak een onvolledige AOW-opbouw. 


Geen der partijen noemt concrete maatregelen om de pensioenproblemen van vrouwen te verbeteren (achterstand uit verleden, geringe opbouw nu)
  • Vrouwen hebben weinig interesse in pensioen (MKB net, 24 juni 2006). Vrouwen besteden te weinig aandacht aan hun pensioen. Ze hebben onrealistische verwachtingen, zijn slecht geïnformeerd en vertrouwen volledig op de pensioeninkomsten van hun partner, zo blijkt uit onderzoek van Intomart Gfk. 59% van de vrouwen heeft nog nooit berekend hoe hoog hun pensioen zal zijn. Dat geldt voor 45% van de mannen. Zie ook:
    • Vrouwen en hun pensioen (RVS). Onderzoek door Intomart i.o.v. RVS: Pensioenen: een typisch vrouwenprobleem? Hieruit o.m.:
      • vrouwen denken dat ze vóór hun 65ste met pensioen kunnen gaan
      • pensioen is nog steeds een mannenonderwerp: Beduidend meer mannen dan vrouwen hebben over hun pensioen nagedacht. 62% van de vrouwen gaat pas gaat nadenken over hun pensioen op het moment dat hun man is overleden
      • vrouwen zien het pensioen van hun partner als basis, en hun eigen pensioen als een extraatje.
  • Pensioenverevening bij scheiding: motie Mosterd Brief dd. 23 juni 206 van minister De Geus (SZW) aan de Tweede Kamer. Hieruit: De motie Mosterd (begroting 2006) vraagt een groep van circa 30.000 mensen, merendeels vrouwen, die vóór 1981 gescheiden is en geen gebruik kan maken van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (VPS), in kaart te brengen en een regeling te treffen die tegemoetkomt aan de problemen van deze groep. Nu al is duidelijk dat het niet zal lukken de groep exact en volledig in kaart te brengen. Ik verwacht de Tweede Kamer in oktober 2006 te kunnen berichten over de uitkomsten van het gevraagde onderzoek en de reactie van het kabinet daarop.

Ziektekosten

Alle partijen maken zich zorgen over de premie vor de ziektekostenverzekering, en pleiten voor verlaging.
Het CDA wil de wet evalueren, en daarna beslissen of de no-claimregeling moet vervallen. PvdA, SP, GroenLinks en Christen Unie willen sowieso de noclaim afschaffen. PvdA, SP en GL willen vooral voor de lagere inkomens een lagere premie.

  • Discriminatie van vrouwen en jongeren bij zorgtoeslag. Brief dd. 15 september 2005 van FNV-Bondgenoten aan de Tweede Kamer. Alleenstaande jongeren en parttimers krijgen onvoldoende compensatie voor de hoge kosten van het nieuwe zorgstelsel dat op 1 januari 2006 ingaat. Daardoor is sprake van discriminatie. Jongeren werken immers volgens jeugdschalen en vrouwen werken vaker dan mannen in deeltijd. “Dit is onverdedigbaar en dus onacceptabel”, vindt vakbondsvoorzitter Henk van der Kolk.
Geen der partijen pleit voor specifieke maatregelen om de ziektekostenpremie van gepensioneerden/65plussers aan te passen. 

 

Mantelzorg

Mantelzorg is belangrijk, vinden vrijwel alle partijen.
Maar nieuwe maatregelen noemen ze nauwelijks.
Het CDA benadrukt dat mantelzorgers betaald kunnen worden uit een PGB (persoonsgebonden budget). De SP acht een betere ondersteuning van mantelzorgers belangrijk. Hij wil ook de belastingsvrije vrijwilligersvergoeding (nu: 1.500 euro) verhogen,  en pleit voor verruiming van zorgverlof.
  • Mantelzorg in getallen (SCP.nl, 30 oktober 2003). Hieruit:
    • Er geven meer vrouwen (58%) dan mannen mantelzorg. Mantelzorgers zijn vaak tussen de 45 en 54 jaar oud. De gemiddelde leeftijd van een mantelzorger is 49 jaar. Mantelzorgers hebben even vaak een betaalde baan als de rest van de volwassen Nederlandse bevolking en ongeveer hetzelfde opleidingsniveau, zij zijn echter minder vaak alleenstaand.
    • Bijna 65% van de hulpbehoevenden is ouder dan 65 jaar, de gemiddelde leeftijd is 67 jaar. De helft van hen is alleenstaand en vaak zijn zij lager opgeleid. Vrouwen zijn, met 71% sterk oververtegenwoordigd.
  • Mantelzorgforfait. Brief dd. 30 juni 2006 van minister De Geus (SZW) aan de Tweede Kamer. Hieruit o.m.:
    • Het mantelzorgforfait is van toepassing als de door de desbetreffende persoon verleende zorg wordt betaald uit persoonsgebonden budgetten in het kader van de Algemene Wet Bijzondere Ziektenkosten (AWBZ) en de Zorgverzekeringswet (ZVW).
    • Het kalenderjaar, waarin het mantelzorgforfait van toepassing is, wordt voor de helft in aanmerking genomen voor de arbeidsverledenopbouw.
    • Het UWV kan bij WW- en WIA-aanvragen vanaf 1 januari 2008 het verrichten van mantelzorg betrekken bij de arbeidsverledenopbouw vanaf 1 januari 2007. 
  • Vrijstelling sollicitatieplicht voor vrijwilligers (RefD, 31 januari 2006). CDA en PvdA willen dat werklozen die vrijwilligerswerk doen of mantelzorg verlenen, worden vrijgesteld van sollicitatieplicht. Zij brengen dit in bij de behandeling van de Werkloosheidswet.
  • Arbeidsparticipatie vrouwen daalt door groter beroep op mantelzorg (NIZW, 9 november 2005). De voorgenomen Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) doet nadrukkelijk een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van mensen om voor elkaar te zorgen. Het grote beroep op mantelzorg zal waarschijnlijk een nadelig effect hebben op de arbeidsparticipatie en economische zelfstandigheid van vrouwen. Ook is de verwachting dat de arbeidsverdeling tussen mannen en vrouwen schever zal worden door de Wmo.
    • Marjolein Morée: Een EER voor de Wmo. Emancipatie-effectrapportage inzake de Wet maatschappelijke ondersteuning. EIZ/NIZW, oktober 2005.

Zorgsector

Alle partijen willen de bureaucratie in de zorgsector verminderen, en bezuinigen daarop.
CDA, VVD en D66 noemen bezuinigingen van resp. 4, 2 en 0,4 miljard.

PvdA, SP, GroenLinks, en Christen Unie willen ook bezuinigen, maar tegelijkertijd méér investeren. 

Overigens: het Centraal Plan Bureau heeft de meeste voorgestelde bezuinigingen in de zorgsector niet realistisch genoemd/ Met name CDA en VVD hebben hun voorstellen moeten aanpassen.